Seçim Mimarisi

Davranış ekonomisi literatüründe “Choice Architecture” (Seçim Mimarisi) olarak geçen bir yöntemden bahsedeceğim bugün size. Seçim Mimarisi, yalnızca seçeneklerin sunum şeklinin değiştirilmesi ile kişilerin seçimlerini yönlendirmek anlamına gelir. Gelin bu kavramı daha iyi anlayabilmek için 2012 yılında gerçekleştirilmiş ilginç bir çalışmaya göz atalım. Anne Thorndike, irade gücü ve motivasyon gibi araçlara hiçbir şekilde başvurmadan hastane personeli ve ziyaretçilerin yeme-içme…

Aktivasyon Enerjisi Kuralı

Sizi biraz lise dönemi kimya derslerinize geri götüreyim bugün. Bir kimyasal tepkimenin başlayabilmesi için reaksiyona giren maddelerin geçmesi gereken bir enerji eşiği vardı “aktivasyon enerjisi” olarak adlandırdığımız, hatırlar mısınız? Tepkimeyi başlatmak için gerekli olan bu aktivasyon enerjisi, tepkimenin devam edebilmesi için gereken enerjiden çok daha büyüktü. Örneğin, bir kibriti kibrit kutusunun kenarındaki pütürlü yüzeye yavaşça…

Hedefi Öldür Egzersizi

Literatürde “If-Then Planning” olarak geçen bu metodu ben Hedefi Öldür Egzersizi olarak adlandırmayı seviyorum. Burada sistem kurmadan, yani bir alışkanlığı oturtmaya çalışırken zaman ve mekan belirlemenin öneminden bahsetmiştik. Fakat Maroon 5’ın da dediği gibi “hayat gökkuşağı ve kelebeklerden oluşmuyor”. Yani sistem kurmak, kurduğumuz sistemin tıkır tıkır işleyeceğini varsaymak çok güzel. Ama bu yaklaşım bir noktada eksik kalıyor: Bir…

Sistem Kurmak

Motivasyon, niyet ve davranış arasındaki köprüyü kurmakta maalesef yeterli değil demiştik. Öyleyse ne yapmak lazım? Sistemler Kurmak. (İlgilenenler için: Sistemler konusu psikoloji literatüründe “Implementation Intention” olarak geçiyor). Şöyle düşünün, yeni yılda artık odanızı derli toplu tutma kararı alıyorsunuz. Bu kararı ilk aldığınızda motivasyonunuz yüksek. Hemen fırlayıp odanızı toplamaya başlıyorsunuz, 1-2 saat sonra mutlusunuz. Odanız tertemiz ve…

Motivasyon Yeterli Mi?

Yeniyılın son gününden herkese merhaba! Siz de bugünlerde, tıpkı geçen yıllarda olduğu gibi “bu yıl sağlıklı besleneceğim”, “daha erken uyuyacağım”, “egzersiz yapmaya başlayacağım”, “her ay iki kitap bitireceğim” gibi kararlar alıp sonunu getirememekten mi korkuyorsunuz? Öyleyse gelin, bugünden başlayarak önümüzdeki yılın ilk bir haftası boyunca yeni yıl kararları üzerine konuşalım ve kararlarımızı hayata geçirebilmek için…