Beklenti Deneyimi Etkiler Mi?

2018 yılında yayımlanan ilginç bir beyin görüntüleme çalışmasından bahsetmek istiyorum bugün. Çalışmanın ilk aşamasında katılımcılara bir süre bilgisayar ekranında farklı geometrik şekiller ve hemen arkasından da düşük veya yüksek dereceli termometre resimleri gösteriliyor. Böylece katılımcılar çalışma boyunca hangi geometrik şekillerin hangi ısı derecesiyle (düşük-yüksek) eşleştirileceğini öğreniyorlar. İkinci aşama olan test aşamasındaysa, her denemede önce ilk…

“Name it to tame it” – Daniel Siegel

“Name it to tame it”, yani “Yumuşatmak için isimlendir.”. Dr. Daniel Siegel’ın bu ünlü cümlesinin arkasında yatan bilimi konuşalım istiyorum bu yazıda: “Affect Labeling” yani “Duygu İsimlendirme”. ” ‘Takma canım kafana bu kadar, boşver!’ cümlesini duymak neden bu denli rahatsız ediyor?” sorusunu cevapladığım paylaşımı okuyanlar bilir, sevdiğimiz biri kendisini zorlayan bir durumu bizimle paylaştığında sıklıkla…

Neden Bir Kişiye Aşık Oluruz Da Hemen Hemen Aynı Özelliklere Sahip Bir Başkasına Aşık Olmayız?

Bu paylaşım, Dr. Helen Fisher’in “Anatomy of Love” isimli 1 saatlik Google konuşmasının yaklaşık 20 dakikalık bölümünün bir çevirisi. Fisher, başlıkta gördüğünüz sorudan yola çıkarak konu üzerine düşünmeye başlıyor ve şöyle bir mental egzersiz tasarlıyor: “Düşünün ki büyük bir salona girdiniz ve içerideki herkes sizinle aynı background’a sahip, aynı seviyede eğitim almış, aynı derecede iyi…

Bir TEDx Konuşması: “Can We Choose To Fall Out Of Love? – DESSA”

“Unutamadığımız eski partnerimizden soğumak mümkün mü?” konulu harika bir TEDx konuşmasını Türkçe’ye çevirip özetledim bugün sizler için. Hemen başlayalım! DESSA, Doomtree adında bir hip-hop grubunun bir üyesi ve son iki yıldır eski erkek arkadaşını unutmaya çalışan bir kadın 💔. Bu süreçte yaşadığı ayrılık acısının yanı sıra utanç da hissediyor, ne yaparsa yapsın bir türlü “o”nu…

Bir Doğal Ağrı Kesici: Oksitosin

Hiç düşündünüz mü, sevdiğimiz birini ağlarken gördüğümüzde sarılmak neden ilk tepkilerimizden biridir? Veya çocuklar düşüp canları yandığında neden “öpeyim de geçsin” deriz? Yakın bir arkadaşımız bize hüzünlü bir anısını anlatırken neden istemsizce kolunu okşarız? İşte bu soruların tamamının cevabı “oksitosin” hormonunda gizli. Hatırlayalım, oksitosin aşk, sevgi, bağlanma ve güven mekanizmalarında önemli rol oynayan ve fiziksel…

Ayrılık Acısı: Beyinde Neler Oluyor?

Fisher ve arkadaşları ayrılık acısı çeken beyinde neler olup bittiğini incelemek adına, ortalama 21 ay sürmüş olan ilişkileri sonucunda yakın zamanda partnerleri tarafından terkedilmiş olan 15 erkek ve kadın katılımcının beyinlerini fMRI teknolojisini kullanarak inceliyorlar. Tüm katılımcıların ortak özelliği ise ayrılık sonrası duygularını kontrol edemediklerini, hala eski partnerlerine mesaj atma/arama hissi duyduklarını ve yeniden birlikte…

Aşkın İkinci Evresi: “Sakinleş ve Bağlan”

Fisher ve arkadaşlarının, ilişkileri 10 yıldan uzun bir süredir devam eden ve partnerlerine hala aşık olduklarını belirten 10 kadın ve 7 erkek katılımcı ile gerçekleştirdikleri bir çalışmada, katılımcılara partnerlerinin fotoğrafları, çok uzun süredir tanıdıkları çok yakın bir arkadaşlarının fotoğrafları ve aşina oldukları bir kişinin fotoğrafları gösteriliyor. Katılımcıların yalnızca uzun süreli partnerlerinin fotoğraflarını görüntülediği durumda, beyinde…

Uyarılmayı Yanlış Nedene Yükleme

Uyarılmanın Yanlış Nedene Yüklenmesi (Misattribution of Arousal), psikoloji literatüründe farklı uyarıcıların bünyemizde benzer etkiler yaratabilmesi sebebiyle beynin, uyarılma sebebini zaman zaman yanlış bir kaynakla ilişkilendirmesi anlamında kullanılan bir terimdir. Terimin ne anlama geldiğini daha iyi anlayabilmek için, gelin Donald Dutton ve Arthur Aron tarafından 1974 yılında gerçekleştirilmiş ilginç bir çalışmaya göz atalım. Çalışmaya dahil edilen…

Bir TEDx Konuşması: “How Your Brain Falls in Love – Dawn Maslar”

Dawn Maslar, aşk üzerine yaptığı çalışmaları ve yazdığı kitaplarıyla ünlü bir biyoloji profesörü. “How Your Brain Falls in Love” isminde, çok beğendiğim bir TEDx konuşması bulunuyor. Konuşmanın Türkçe altyazısı olmadığı ve içeriği konuştuğumuz konularla oldukça paralel olduğu için konuşmayı ana hatlarıyla tercüme etmek, kendi küçük notlarımı eklemek ve sizlerle de paylaşmak istedim. Dawn Maslar, aşk…

Aşkın İlk Evresi: Nörotransmitter ve Hormonlar

Bugün, hem erkekler hem kadınlar için aşkın ilk evresinde rol oynayan nörotransmitter (sinir hücreleri arasındaki iletişimi sağlayan aracılar) ve hormonlardan bahsedeceğim. Bunlardan üçü taze aşık bünyede artışa geçiyor, biri azalıyor. Azalanı duyunca şaşırabilirsiniz 😊 Hemen başlayalım! Artanlar: Dopamin: Bir önceki paylaşımda, bizi iyi hissettiren şeyleri öğrenmemizi ve aynı zevki alabilmek adına davranışı tekrarlayabilmemizi sağlayan dopamin…